Makarnayı ilk kez CHP dağıtmış

AK Parti’yi “kömür dağıtarak oy toplamakla” eleştiren CHP’nin, makarna dağıtımın mucidi olduğu ortaya çıktı.

08 Ekim 2013 Salı 14:40
Makarnayı ilk kez CHP dağıtmış
 
 Her fırsatta kömür ve makarna dağıtarak oy topladığı ile ilgili AK Partiyi eleştiren CHP, makarna dağıtımın mucidi olduğu ortaya çıktı.

Gazete haberleri, hatıratlar ve raporlar Cumhuriyet Halk Partisi’nin oy karşılığı zeytinyağı, sabun ve makarna dağıttığını gösteriyor. İstanbul Eyüp’te bazı muhtarların Halk Partisi’ne oy vermeyenleri gaz fişi ve ekmek karnesini kesmekle tehdit ettiği ortaya çıktı.

Tek parti döneminde muhtarlarını değiştirmek isteyen köylüler devlet otoritesine karşı koydukları için idamla yargılanmış.

SEÇİM YARDIMININ MUCİDİ CHP ÇIKTI

Gelecek yıl Mart ayında yapılması planlanan yerel seçimler için partilerin çalışmaları başladı. Bununla birlikte vatandaşa yapılan kömür ve gıda maddesi yardımlarıyla ilgili tartışma da hararetlendi.

Sosyal yardım adı altında gerçekleştirilen ayni yardımlar, AK Parti ile CHP arasında sık sık polemik konusu oluyor. CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, AK Partili belediyelerin kömür ve diğer yardımlarını diline doluyor. Siyasi tarihimizde yapılan araştırmalar seçim yardımının mucidinin CHP olduğunu ortaya koydu.



CHP’NİN SEÇİMİ KAZANMAK İÇİN YAPMADIĞI KALMAMIŞ

Türkiye, 2. dünya savaşını takip eden günlerde alışık olmadık bir partileşme yarışına sahne oldu. Nuri Demirağ’ın kurduğu Milli Kalkınma Partisi’ni, Demokrat Parti’nin kuruluşu takip etti. CHP ise kendi aleyhine gelişen muhalefeti önceleri gözlemlemekle yetindi.

CHP’nin bu tavrının bir süre sonra yerini çeyrek asırlık iktidarı kaybetme korku ve endişesine bıraktığını vurgulayan Tarih araştırmacısı Cem Karakılıç, politik bir manevra ile 1946 belediye ve milletvekili seçimlerinin planlanan tarihten öne alındığını dile getirdi. Karakılıç, o dönemde yaşananları şöyle özetledi: “Bu durum muhalefetin örgütlenemeden seçime girmesi anlamına geliyordu.

Üstelik oylar açıktan veriliyor, gizli sayılıyordu. DP, bu şartlar altında seçimlere iştirak etmeyeceğini açıkladı. MKP ise her ne surette olursa olsun seçimlere katılacağını duyurdu. Mayıs ve temmuz ayında yapılan belediye ve milletvekili seçimleri Türk siyasal hayatının unutulmaz tecrübelerinden biri oldu.

Zira seçimde yaşanan hadiseler seçim kültürümüzün ve siyaset kurumuna olan güvenin sarsılmasına sebep oldu. CHP’li vali, kaymakam, jandarma ve belediye reisleri halkı tazyik ederek kendi adaylarının başarısına hizmet etti.

CHP bürokrat ve parti sempatizanları oy pusulası çalma, sandık iptali, mühürlü oy pusulası dağıtma ve oyları yok etmek gibi kanuna aykırı birçok suiistimali gerçekleştirdi.”

MAKARNAYA MUKABİL REY PUSULALARI DAĞITILMIŞ

1946 belediye ve milletvekili seçiminde oy karşılığı maddi ve ayni yardımlar yapıldığını söyleyen Karakılıç, “O dönemin gazete haberleri ve şahitlerinin anlatımına göre, bugün hala tartışılan seçim yardımı yöntemini Türkiye siyasi tarihine Halk Partisi kazandırdı.

‘26 Mayıs 1946 belediye seçimleri’ isimli kitapçıkta DP’lilerin parti merkezine gönderdiği raporlardan birinde Cumhuriyet Halk Partisi Çanakkale il teşkilatının seçmenlerden bir kilo zeytinyağı ve bir kilo sabun karşılığında oy istediği belirtiliyor.” dedi.

OY KARŞILIĞI MAKARNA GAZETE KUPÜRLERİNDE

1946 yılı Temmuz ayında gerçekleştirilen milletvekili seçimleriyle ilgili dönemin gazetelerini taradığını belirten Karakılıç, oy karşılığı yapılan yardımlarla ilgili birçok habere rastladığını ifade etti.

Bu haberlerden birinin Yeni Sabah Gazetesi’nin 22 Temmuz 1946 tarihli nüshasında yer aldığını hatırlatan Karakılıç, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Habere göre, İstanbul Eyüp’te bazı muhtarlar Halk Partisi’ne oy vermeyenlere gaz fişi ve ekmek karnesi vermeyeceklerini bildirmiş. Yeni Sabah Gazetesi’nde 21 Temmuz tarihli bir başka haberde ise ‘Galata’da Necatibey Caddesinde Galata Nahiye Binası karşısında C.H. Fırkasına ait binada ellerinde muhtelif fırkaların listeleri bulunan halk davet edilerek iki kilo makarna mukabilinde ellerindeki pusulalar alınıp Halk Partisi pusulaları verilmiştir.”

Aynı gazetenin 27 Mayıs 1946 tarihli nüshasında Adana’da bazı mahalle muhtarlarının ev ev dolaşarak halkı oylarını kullanmaya davet ettiklerini ve gelmedikleri takdirde kendilerinin gaz ve kahve karnelerinin verilmeyeceğinin yer aldığını hatırlatan Karakıkılıç, o dönemde muhtarların Halk Partisi listelerinden seçildiğinin unutulmaması gerektiğini kaydetti.

AZINLIKLARA GAZ VE EKMEK KARNESİ TEHDİDİ

1946 belediye ve milletvekili seçimleri Cumhuriyet Halk Partisinin tartışmalı üstünlüğüyle sona erdi. Seçimde yapılanlarla ilgili yayın yapan gazeteler kapatıldı ve basında seçimle ilgili yorumlar yapılması yasaklandı.

Dönemin DP İstanbul İl Başkanı Kenan Öner de seçimde yaşanan yolsuzluklar Siyasî Hatıralarım ve Bizde Demokrasi isimli kitabında şöyle dile getirmiş:

“Belediye seçimlerinde Halk Partisinin galebesini temin edecek baskı ve hilelerle yapılmış, halkın birçoğu tarlalarına bile gönderilmeyerek zorla Halk Partisi listeleri sandıklara atılmış, bilhassa ekalliyetler muhitinde seçimler ekmek ve gaz karnesi verilmeyeceği tehditleri ve muhtarların korkunç müdahaleleriyle karşılaşmış, seçimden evvel evlere dağıtılan mühürlü zarflarla sandığa gelmeyenler namına oy kullandırılmış, akla gelmeyecek metotlarla halk partisi elbirliğiyle iktidara taşınmıştır. Belediye seçimleri görünüşte tek dereceli ve çok partili farz edilirse de hakikatte böyle olmamıştır.”

MUHTARI DEĞİŞTİRMEK İSTEYEN KÖYLÜLER İDAMLA YARGILANDI


Halk Partisinin seçim suiistimali 1947 yılı muhtarlık seçimlerinde de devam etti.

Mersin’in Arslanköy sakinleri, 26 Şubat 1947’de sandığa giderek uzun yıllar muhtarlık yapmış olan köy muhtarını değiştirmek istedi. Seçim kanununa göre tasnif, muhtar ve azaların bulunduğu bir komisyonca yapılmak zorundaydı. Seçimi kaybedeceğini anlayan muhtar ve azalar köyü terk edince tasnif yapılamadı. Muhtar ve azalar Mersin valisine giderek seçimlerin yenilenmesini istedi ve bunda da başarılı oldu.

Bir yüzbaşı seçimlerin yenilenmesi için Arslanköy’e gönderildi. Ancak halk sandığı yüzbaşıya teslim etmedi. Sandığın bulunduğu ev, köylüler tarafından koruma altına alındı. Ancak sandığı almaya kararlı olan yüzbaşı, silahla halkı tehdit etti. Halk boyun eğmeyince askerle köylüler arasında bir çatışma başladı. Arslanköylüler, taş ve sopalarla askere saldırdı. Sandığı teslim etmek istemedi.

Bunun üzerine Mersin valisi yeni güvenlik kuvvetlerini köye sevk etmek zorunda kaldı. Köylünün evinden çıkmasını yasakladı.

Seçimler yenilendi ve sonuç mevcut muhtar ve azalar açısından yine hüsrandı. Köylüleri ise daha çetin günler beklemekteydi. Bir süre sonra köylüler devlet otoritesine karşı koymaktan idamla yargılandı.

Habervaktim
Son Güncelleme: 09.10.2013 21:26
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.